Studiefinanciering aanvragen en nagaan of je ervoor in aanmerking komt

Een studie kiezen betekent ook nadenken over de kosten. Misschien woon je thuis, ga je op kamers of twijfel je of je een deel wilt lenen. Studiefinanciering is geen vast bedrag dat iedere student automatisch krijgt: je opleiding, leeftijd en persoonlijke situatie bepalen welke onderdelen voor jou beschikbaar zijn. Hieronder lees je waar je eerst op let, hoe je de mogelijkheden vergelijkt en welke stappen je bij DUO kunt volgen. De bedragen die genoemd worden, zijn de bedragen die DUO voor de genoemde perioden publiceert; controleer de actuele situatie voordat je een keuze maakt.

Welke voorwaarden bepalen of je recht hebt?

Kijk eerst naar je opleiding en inschrijving. DUO noemt voor mbo de beroepsopleidende leerweg (bol) en voor hbo en universiteit een bachelor, master of associate degree. Je moet voltijd of duaal staan ingeschreven; deeltijd, bbl en overig volwassenenonderwijs vallen volgens de voorwaardenpagina buiten de reguliere studiefinanciering. Je opleiding moet erkend zijn en minstens 1 jaar duren. Ook moet je op de eerste dag van de maand ingeschreven staan. Schrijf je je later in, dan gaat je recht een maand later in. Lees de precieze voorwaarden op de pagina van DUO over leeftijd, opleiding en nationaliteit.

Voor mbo geldt een leeftijdsgrens per onderdeel: voor een beurs of rentedragende lening moet je minstens 18 zijn. Voor hbo en universiteit geldt geen minimumleeftijd. Je moet jonger dan 30 zijn wanneer je studiefinanciering ingaat. Word je daarna 30, dan loopt de financiering door; stop je die na je 30e, dan kun je haar niet opnieuw starten. Ook nationaliteit of verblijfsstatus telt mee. Nederlanders en mensen met bepaalde verblijfsvergunningen kunnen voldoen; voor andere situaties, waaronder sommige EU/EER-studenten, gelden aanvullende voorwaarden. Ga er dus niet van uit dat alleen een inschrijving voldoende is.

De opleidingsvorm is extra belangrijk als je als volwassene terugkeert naar school. Een deeltijdopleiding of bbl-traject geeft niet automatisch recht op dezelfde financiering als een voltijd mbo-opleiding. Als je niet aan de voorwaarden voldoet, betekent dat niet dat er geen andere regeling bestaat: DUO noemt onder meer het levenlanglerenkrediet voor lesgeld of collegegeld. Breng dit vroeg in kaart wanneer je studiekeuze maakt; je opties voor een passende studie vergelijken helpt om niet alleen naar de inhoud van de opleiding te kijken.

Welke onderdelen kun je aanvragen?

Studiefinanciering is een verzameling onderdelen. De basisbeurs is een maandelijkse bijdrage. De aanvullende beurs hangt mede af van het inkomen van je ouders en de relevante omstandigheden. Het studentenreisproduct is bedoeld voor reizen met het openbaar vervoer. Een rentedragende lening moet je terugbetalen. Voor hbo en universiteit is er daarnaast collegegeldkrediet, een lening voor collegegeld. Je hoeft niet ieder onderdeel te kiezen: DUO laat je zelf bepalen wat je aanvraagt.

Maak daarom onderscheid tussen geld dat mogelijk een gift wordt en geld dat je leent. Een beurs is niet in iedere situatie definitief een gift: de voorwaarden verschillen onder meer naar opleidingsniveau en diploma. Een lening is terug te betalen en er kan rente over gelden. Het studentenreisproduct kan bij mbo 3 of 4, hbo en universiteit onderdeel zijn van een prestatiebeurs; DUO beschrijft daarvoor een diploma binnen 10 jaar als voorwaarde om de prestatiebeurs in een gift om te zetten. Beoordeel een totaalbedrag dus niet alsof het volledig vrij besteedbaar inkomen is.

Vergelijk ook de maandbedragen per periode en opleidingsniveau. Voor augustus tot en met december 2026 vermeldt DUO bij mbo voor de basisbeurs € 107,26 per maand als je thuis woont en € 350,03 als je uitwonend bent. De maximale aanvullende beurs in die periode is respectievelijk € 442,50 en € 470,82; je ontvangt dat maximum niet automatisch. Voor hbo en universiteit vermeldt DUO voor september tot en met december 2026 een basisbeurs van € 130,21 voor thuiswonenden en € 324,52 voor uitwonenden, met maximaal € 491,08 aanvullende beurs. Zie de bedragen van DUO. Dit zijn maxima voor de aangegeven periode, geen belofte van jouw persoonlijke toekenning. De voorwaarden en samenstelling verschillen bovendien tussen mbo en hoger onderwijs.

Wil je weten of een aanvullende beurs bij jouw situatie past, vraag die dan aan zodat DUO je recht kan beoordelen. DUO geeft aan dat je dit maar één keer hoeft te doen en dat het recht daarna jaarlijks opnieuw wordt berekend. De uitkomst hangt niet alleen af van het maximum op de bedragenpagina. Gebruik de rekenhulp met de inkomensgegevens die DUO vraagt en maak daarnaast een maandbegroting voor huur, reizen, lesmateriaal en andere vaste kosten. Een beroepentest kan ideeën geven over beroepen, maar vervangt niet het vergelijken van opleidingseisen en financiering: een beroepentest gebruiken als startpunt is iets anders dan een financiële beslissing nemen.

Hoe vraag je studiefinanciering aan?

Je vraagt studiefinanciering digitaal aan via Mijn DUO met DigiD. DUO adviseert om dit bij voorkeur minstens 8 weken voordat je er recht op hebt te doen. Voor het aanvragen van DigiD vermeldt DUO dat je binnen 3 werkdagen een brief met inloggegevens krijgt. Houd rekening met die stap wanneer je nog geen DigiD hebt. De aanvraagpagina legt ook uit hoe je een aanvraag indient als je nog wacht op je examenuitslag of toelating: je kunt aanvragen voor de opleiding die je van plan bent te volgen en een wijziging later doorgeven. Volg de stappen op DUO’s uitleg over aanvragen en de ingangsdatum.

1. Controleer of je opleiding, inschrijving, leeftijd en verblijfsstatus aan de voorwaarden voldoen.
2. Vraag DigiD aan als je die nog niet hebt en verzamel de gegevens die nodig zijn voor de beoordeling van je beurs.
3. Log in op Mijn DUO en kies de onderdelen die je wilt aanvragen. Vraag ook de aanvullende beurs aan als je wilt dat DUO beoordeelt of je daarvoor in aanmerking komt.
4. Controleer de gekozen opleiding, ingangsdatum en woonsituatie voordat je de aanvraag bevestigt.
5. Bekijk na verzending in Mijn DUO of er een bericht of verzoek om aanvullende informatie klaarstaat.

Lukt je inschrijving of toelating nog niet definitief, dan hoef je volgens DUO niet altijd te wachten met aanvragen. Verandert je opleiding of blijkt dat je niet geslaagd bent, geef de wijziging dan zo snel mogelijk door via Mijn DUO. Zo voorkom je dat de aanvraag op een verkeerde opleiding blijft staan.

Wat controleer je na je aanvraag?

Vergelijk de beschikking en de gegevens in Mijn DUO met je eigen situatie. Kloppen de opleiding, de startmaand en je woonsituatie? Is de aanvullende beurs beoordeeld, en zijn de onderdelen die jij wilde aanvragen zichtbaar? Controleer ook of er nog iets van je wordt gevraagd. De precieze uitkomst kan afwijken van een maximumbedrag, omdat DUO je persoonlijke gegevens beoordeelt.

Houd daarnaast je studieloopbaan in de gaten. DUO vermeldt dat wie 48 maanden of langer studiefinanciering voor mbo 3 of 4 heeft gehad, geen recht heeft op studiefinanciering voor mbo 1 of 2. Ook eerder ontvangen financiering voor hbo of universiteit kan gevolgen hebben voor recht op studiefinanciering voor mbo. Dit maakt je eerdere studiejaren relevant wanneer je overstapt of opnieuw begint. Vraag bij een ingewikkelde overstap na hoe jouw opgebouwde maanden worden meegeteld, in plaats van uit te gaan van een nieuwe, volledige aanspraak.

Vergeet bij het plannen niet dat lenen je latere maandlasten kan verhogen. Zet daarom de verwachte financiering naast je begroting en leen niet automatisch tot het maximum alleen omdat het beschikbaar is. Als je studiekeuze nog openstaat, vergelijk opleidingen ook op niveau en leerwijze; verschillen tussen hbo en wo bekijken kan helpen om de opleiding te kiezen die inhoudelijk past. De studiefinanciering is vervolgens één onderdeel van die afweging, naast de totale kosten en de voorwaarden waaronder je studeert.

In de rubriek Studieadvies